Dionysius de Montina - Liber in quatuor Sententiarum - THESIS Digital Text Library
Library
Dionysius de Montina - Liber in quatuor Sententiarum
Alphonsus Toletanus Vargas - Commentary
Conradus de Soltau - Quaestiones super quattuor libros Sententiarum Petri Lombardi
Test Author 1 - Test Title 1
Query
Text Query
XPath Query
Login
Dionysius de Montina - Liber in quatuor Sententiarum
Liber in quatuor Sententiarum
xml
Dionysius de Montina - Liber in quatuor Sententiarum [Montina-l1d8.xml]
text
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="ecce.xsl"?> <!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "tei_all.dtd"> <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Liber in quatuor Sententiarum </title><!--Acutissimi et quam maxime succinti et ordinatissimi doctoris Dionysii Cisterciensi Liber in quatuor Sententiarum--> <author>Dionysius de Montina</author> <editor>Luciana Cioca</editor> <respStmt> <name>Mihai Maga</name> <resp>Designer</resp> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <p><date when="05.05.2017">June 12, 2017</date></p> </editionStmt> <publicationStmt> <authority sameAs="http://thesis-project.ro/">THESIS project</authority> <availability status="free"> <p>Public domain</p> </availability> </publicationStmt> <sourceDesc> <listWit> <witness xml:id="P" n="Paris1511">Paris, 1511</witness> </listWit> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/> </encodingDesc> </teiHeader> <text xml:lang="la" type="diplomatic"> <body> <div1 type="title"> <head>Liber I, distinctio 8</head> <p>Circa distinctionem octavam quero: utrum solus Deus sit simpliciter immutabilis.</p> </div1> <div1 type="ratio"> <head><supplied>Rationes</supplied></head> <p><supplied>Arguo primo</supplied> quod non; Deus est generabilis, ergo Deus est mutabilis. Antecedens patet de Filio qui generatur a Patre. Et consequentia probatur per descriptionem generationis, quia generatio est progressus de non esse ad esse.</p> <p>Secundo sic: Deus est mobilis, ergo est mutabilis. Consequentia nota. Antecedens probatur, quia potest esse ubi non est, utpote extra celum, ergo potest acquirere novum locum. Et pari ratione potest desinere esse ubi prius erat subito vel successive ut sibi placet, sed aliquid posse sic esse ubi prius non erat et desinere esse ubi prius erat est posse moveri vel mutari. Confirmatur: nam, si Deus crearet aliquam creaturam extra celum, ipse esset in ea; et nunc non est in ea nec in loco in quo ipsa est, cum nullus talis sit; ergo.</p> <p>Tertio: Deus potest non esse vel non esse Deus, ergo Deus est mobilis et mutabilis. Consequentia nota. Et antecedens probatur sic: Deus creans potest non esse, ergo Deus potest non esse. Consequentia nota. Antecedens probatur, quia posito quod Deus nihil creet, hec est vera ‘Deus creans non est, ergo Deus creans potest non esse’. Antecedens est possibile et consequentia probatur, quia ex omni propositione de inesse sequitur propositio de possibili in eisdem terminis, licet non econtrario, sicut sequitur ‘Socrates currit, ergo Socrates potest currere’. Et similiter sequitur ‘Socrates non currit, ergo Socrates potest non currere.’ Et confirmatur eadem consequentia, quia ex opposito consequentis sequitur oppositum antecedentis, ergo consequentia bona. Nam sequitur Deus creans non potest non esse, ergo Deus creans necessario est cum convertantur adinvicem.</p> </div1> <div1 type="oppositum"> <head><supplied>In oppositum</supplied></head> <p>In oppositum arguitur per illud <title>Malachie </title>3: <quote type="bible">Ego Deus et non mutor</quote>. Item <title>Iacobi </title>1: <quote type="bible">Apud Deum non est transmutatio</quote>. Item in <title>Psalmo</title>: <quote type="bible">Mutabis eos et mutabuntur tu autem idem ipse es</quote> etc. Et per <name>Augustinum </name>I <title>De trinitate</title>, capitulo 1. Et per <name>Magistrum </name>in distinctione 8.</p> </div1> <div1 type="divisio"> <head><supplied>Divisio questionis</supplied></head> <p>Primo premittam declarationes. Secundo subiungam conclusiones. Tertio solvam rationes.</p> </div1> <div1 type="articulus"> <head>Primus articulus</head> <p><cb n="22vb"/> Quantum ad primum est sciendum quod mutabile dicitur quatuor modis. Uno modo dicitur mutabile omne illud quod potest incipere esse simpliciter vel desinere esse per annihilationem, corruptionem, vel destructionem. Et sic omne generabile et corruptibile est mutabile.</p> <p>Secundo modo dicitur illud mutabile quod potest vel est in potentia ad recipiendum formam aliquam substantialem et ipsam habitam potest desinere habere et isto modo materia dicitur mutari quando recipit formam substantialem. Unde dicit <name>Augustinus </name>quod materia fuit mutata in primo instanti sue creationis.</p> <p>Tertio dicitur aliquid mutabile respectu forme accidentalis acquisitive, vel deperditive, vel quantitative. Et isto modo subiectum recipiens novam formam accidentalem vel ipsam amittens dicitur mutari.</p> <p>Quarto modo dicitur aliquid mutabile extrinsece localiter vel secundum situm, vel relative ad aliud, vel quia est alteri unitum, quod est extrinsece vel intrinsece mutabile, quomodo loquitur <name>Aristoteles </name>in VI <title>Physicorum </title>dicens quod <quote>mutatio est aliter se habere nunc quam prius</quote>.</p> <p>Et per oppositum tot modis dicitur immutale et illud dicitur simpliciter tale quod nullo predictorum modorum est mutabile preterquam ultimo modo qui quantum ad aliquam conditionem est improprius valde, videlicet quod illud dicatur mutabile quod secundum aliud potest mutari, scilicet secundum aliquid sibi unitum.</p> <p>Ista distinctione premissa pono aliquas propositiones.</p> <div2 type="propositio"> <head><supplied>Propositiones</supplied></head> <p>Prima est: esse simpliciter et omnimode immutabile includit formaliter necesse esse. Patet ista, quia da oppositum quod simpliciter et omnimode immutabile non includat necesse esse, sequitur quod simpliciter et omnimode immutabile potest mutari a non esse, quod implicat expresse. Ista propositio est <name>Commentatoris</name> sententialiter V <title>Metaphysice</title>, 5, 6. </p> <p>Secunda propositio: immutabilitas omnimoda contingentie repugnat. Patet ex immediata, quia omnimoda immutabilitas includit necesse esse et per consequens excludit quodlibet contingens esse.</p> <p>Tertia: immutabili simpliciter repugnat secundum fidem ab alio dependere. Patet, quia, secundum fidem, nihil necessarium dependet ab alio, quia nihil dependens necessario est, ergo nihil dependens est immutabile simpliciter.</p> <p>Quarta: immutabili simpliciter non repugnat ab alio produci. Patet ista propositio de Filio in divinis.</p> <p>Quinta: omnimoda immutabilitas et omnimoda simplicitas se mutuo consequuntur. Probatur, quia ad quamlibet compositionem esse potest mutatio, ergo. Probatur, quia omnis compositio includit mutabilitatem cum compositio sit naturaliter posterior componentibus. Assumptum patet discurrendo per omnes compositionis modos qui sunt multi, quia quidam est ex partibus essentialibus, quidam ex partibus quantitativis, quidam ex subiecto et accidente ad quos omnis est mutatio.</p> <p>Sexta propositio: ad hoc quod aliquid sit mutatum oportet quod nunc sic aliqualiter se habeat vel habuerit et ante non sic se habuerit vel aliquando quod sic se habuerit aliqualiter et modo non se habet taliter. Ista propositio patet intuenti.</p> </div2> </div1> <div1 type="articulus"> <head>Secundus articulus</head> <p><cb n="23ra"/>Quantum ad secundum sit prima conclusio ista.</p> <div2 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusio prima</supplied></head> <p>Deus est omnimode immutabilis intrinsece et extrinsece primo, secundo, et tertio modis loquendo de mutatione. </p> <p>Probatur: Deus est necesse esse simpliciter, ergo est omnimode immutabilis. Consequentia patet per primam propositionem. Et antecedens probatur auctoritatibus sanctorum a <name>Magistro </name>in presenti distinctione multipliciter quas legendo textum recitabo.</p> <div3 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p>Correlarium: Deus est summe et omnino simplext. Patet per suppositionem quintam et est conclusio <name>Augustini </name>et <name>Magistri </name>in littera. </p> <p>Secundum correlarium: quod solus Deus est infinita perfectio et nullius diversitatis intensive et extensive. Prima pars istius correlarii patebit ex dicendis et secunda pars ex correlario immediato.</p> </div3> </div2> <div2 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusio secunda</supplied></head> <p>Nulla creatura est immutabilis intrinsece et extrinsece. </p> <p>Probatur, quia quelibet est annihilabilis, ergo nulla est intrinsece et extrinsece immutabilis. Consequentia nota est.</p> <div3 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p>Correlarium: nulla creatura est simplex omnimode. Probatur per rationem <name>Augustini </name>VI <title>De trinitate</title>, capitulo 8: nihil simplex mutabile. Omnis creatura est mutabilis; ergo nulla est simplex. Istud correlarium patebit etiam inferius.</p> <p>Secundum: quelibet creatura est perfectio essentialis per Dei potentiam divisibilis. Probatur de angelo qui est essentia inextensa et incorporea sic: angelus non infinite modice distat a non gradu sue speciei, ergo continet aliquam latitudinem perfectionis divisibilis infra suam speciem. Antecedens suppono verum et consequentiam probo, quia da oppositum quod nullam latitudinem perfectionis divisibilis contineat, ergo infinite modice a non gradu sue speciei distat. Et preterea, sicut arguit <name>Doctor Luculentus </name>magister <name>Hugolinus </name>libro I, distinctione 8, articulo 1, propositione 1: <quote>si angelus intensive esset impartibilis, sequeretur quod duo angeli eiusdem speciei simul non essent aliqua latitudo perfectionis essentialis magis quam unus solus et, si sic, ideo nec infiniti</quote>. Nec posset Deus quemlibet eorum unire in tertium et sic quilibet eorum esset actus purus, quia Deus non posset substantiam vel essentiam diminuere. Hec autem sunt falsa, ergo.</p> <p>Correlarium indivisibili secundum partes quantitativas non repugnat moveri localiter. Patet de anima et angelo. Ex quo patet quod mobile et corpus non dicuntur convertibilia. </p> </div3> </div2> <div2 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusio tertia</supplied></head> <p>Tertia conclusio responsiva ad quesitum: solus Deus est simpliciter immutabilis. </p> <p>Probatur per exponentes ambas quarum una est prima conclusio et altera secunda. Et ista conclusio est distinctio octava. Quomodo autem in Deo sint perfectiones attributales, rationes causales aut idee plures videbitur in vigesima secunda distinctione.</p> <div3 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p>Correlarium: solus Deus est summe simplex et omnimode necesse esse.</p> <p>Probatur ex dictis, quia Deus est summe simplex per correlarium primum et est necesse esse per probationem prime conclusionis. Et nulla creatura est simplex omnimode nec necesse esse, quia quelibet est contingenter et potest non esse, quia solum habet et Deo participatum esse, <cb n="23rb"/> ergo solus Deus est summe simplex et omnimode necesse esse.</p> <p>Secundum: nulla creata essentia data vel dabilis potest esse unitive essentialiter et formaliter tota latitudo perfectionum tam intrinsecarum quam extrinsecarum. Realiter sibi possibilium inesse. Probatur nam omnis talis essentia continue potest perfici et nulla talis est ubicumque potest esse nec potest existere sine Deo perficiente. Insuper quelibet habet suum esse divisum in fore, esse, et fuisse, ergo correlarium verum.</p> <p><supplied>Tertium</supplied>: Deus autem solus est unitive essentialiter et formaliter tota latitudo perfectionum intrinsecarum sibi possibilium realiter inesse, quia nullo modo potest perfici, cum sit actus purus qui dicit de se ipso ‘<quote type="bible">Ego sum qui sum’</quote>. Istud correlarium est <name>Hugolini</name>.</p> </div3> </div2> <div2 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusio quarta</supplied></head> <p>Quarta conclusio: aliqua creatura est immutabilis ad formam in ea receptibilem. </p> <p>Probatur, quia multe creature sunt que non possunt perfici per formas in eis subiective receptibiles saltem naturaliter ex sui natura, ergo conclusio vera. Consequentia nota. Antecedens probatur, quia aliter esset processus in infinitum in formis essentialiter ordinatis receptibilibus in hoc subiecto demonstrato. Nam data a creatura utpote charitate queritur aut est receptiva sive subiectum alterius forme vel non. Si non, habetur intentum. Si sic, sit alia forma <c>b</c>, ergo <c>a</c> et <c>b</c> differunt ratione specifica sicut subiectum et forma, et sic quem <c>a</c> de<c> b </c>aut ergo dabitur quod aliqua creatura est que non poterit perfici per formam vel erit in talibus processus in infinitum, quod philosophis et theologis est absurdum.</p> <div3 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p>Correlarium: multe creature sunt vel esse possunt simplices simplicitate opposita componi ex subiecto et forma patet ex conclusione precedenti.</p> <p><supplied>Secundum</supplied>: nulla tamen creatura potest esse simplex simplicitate opposita cuicumque compositioni, ut dictum est in primo correlario secunde conclusionis.</p> <p>Tertium correlarium: quanto aliquid magis accedit ad immutabilitatem, tanto plus accedit ad immutabilitatem. Patet istud ex dictis.</p> </div3> </div2> <div2 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusio quinta</supplied></head> <p>Quinta conclusio: si similitudo vel equalitas vel inequalitas et huiusmodi relationes sint res distincte a suis fundamentis, tunc est dare creatam entitatem per se immutabilem, licet non per accidens. </p> <p>Probatur, quia tales rationes non possunt esse termini per se alicuius mutationis nec subiecta immediata, tamen dicte entitates essent mutabiles per mutationem fundamentorum.</p> <div3 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p><supplied>Primum correlarium</supplied>: Impossibile est aliqua esse distincta qualia et non esse similia vel dissimilia. Patet, quia alias ratio posset corrumpi remanentibus fundamentis.</p> <p>Secundum: stante auctoritate vel veritate conclusionis Deus non posset quamlibet rem solam destruere nisi destrueret aliam que non est ipsa. Patet, quia non posset destruere qualia quin destrueret similitudinem vel dissimilitudinem que ponuntur esse a fundamento distincta.</p> </div3> </div2> <div2 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusio quinta</supplied></head> <p>Sexta: capiendo mutabile pro illo quod est per aliud mutabile sibi unitum (quod tamen proprie non dicitur) Deus potest isto modo dici mutabilis, scilicet secundum naturam assumptam et secundum locum et secundum formam. </p> <p>Probatur, quod fuerit mutabilis quoad primam partem, quia Christus localiter motus <cb n="23va"/> est in terra.</p> <p>Item, ascendit in celum etc. Quoad secundam partem etiam patet, quia Christus multa vidit et audivit secundum naturam assumptam per organa corporea sentiendo uno tempore que non audierat alio tempore. Ipse etiam vulneratus est et mortuus secundum quod docet et predicat catholica fides.</p> <div3 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p>Correlarium: localiter moveri vel vulnerari et cetera similia predicata per communicationem idiomatum attribuuntur Filio Dei. Patet, quia per prius conveniebant humanitati et ex 6 unionis attribuuntur Filio Dei, ita quod prius requirebatur hec unio quam tantum predicatorum attributio. </p> <p>Secundum correlarium: licet dicto modo, scilicet secundum naturam assumptam, possit dici Deus mutabilis, non tamen debet dici esse creatura sic absolute.</p> <p>Pro quo sciendum (secundum quod dicit <name>Adam </name>libro I, distinctione 8, questione 1, articulo 1) quod aliqua sunt predicata que non sunt nata predicari vel verificari in propria forma nisi de hiis de quibus immediate dicuntur. Et talia nunquam dicuntur de alio per communicationem idiomatum. Exemplum: accidens dicitur de albo et non de Socrate qui est albus. Modo talia predicata sunt huiusmodi, scilicet creatura, compositum, distinctum a Deo que non possunt verificari nisi de hiis de quibus immediate dicuntur. Ideo non possunt dici de Deo nec sibi convenire nec etiam per communicationes idiomatum. Quid autem sit communicatio idiomatum dicam in tertio Domino concedente.</p> </div3> </div2> </div1> <div1 type="articulus"> <head>Tertius articulus</head> <p>Quantum ad articulum tertium pro solutione primi argumenti premitto quod generatio in divinis est origo viventis a principio vivente quod non est essentialiter distinctum, sed est simile in natura. </p> <p>Ista descriptio patet ex dictis <name>Sancti Doctoris </name>prima parte <title>Summe</title>, questione 27, articulo 2.</p> <p>Ex qua infero quinque propositiones, quibus connectam quinque conclusiones.</p> <div2 type="propositio"> <head><supplied>Propositiones</supplied></head> <p>Prima propositio: licet inter gignens et genitum necessario sit distinctio realis, non tamen semper requiritur distinctio essentialis. Patet in divinis.</p> <p>Secunda: generatio isto modo dicta non necessario est mutatio. Patet, quia talis origo de facto est rei immutabilis, ergo potest dici origo generatio, sed non mutatio.</p> <p>Tertia: non est perfectionis in generatione quod per ipsam aliquid producatur de non esse ad esse, sed est imperfectionis et accidentale generationi. Probatur, quia alias generatio in divinis careret illa perfectione, quod est falsum. </p> <p>Quarta propositio: in omni generatione aliquid habet esse per generationem et est productum distincta res a producente. Probatur, quia impossibile est relativum esse sine termino, quia non est possibile quod sit generatio et tamen nihil generetur nec est possibile quod aliquis sit Pater et non habeat Filium.</p> <p>Quinta: non oportet quod generationis terminus formalis habeat esse per generationem. Patet, quia aliqua albedo posset se ipsam communicare alteri albo producto de novo. Illa albedo esset terminus formalis de albationis producte, et tamen non haberet esse per productionem et sic de qualibet alia re que pos-<cb n="23vb"/>-set se ipsam communicare.</p> <div3 type="conclusio"> <head><supplied>Conclusiones</supplied></head> <p>His premissis sit prima conclusio: licet essentia in divinis nec passive nec active sit generabilis, ipsa tamen generationis est formalis terminus. Prima pars patet per multas auctoritates <name>Augustini </name>et <name>Magistri </name>allegatas libro I, distinctione 5 et ponit conclusionem sub istis verbis quod essentia divina nec generat nec generatur. Secunda pars probatur, quia essentia est per se et primo Filio communicata a Patre per generationem, ergo ipsa est formalis. Terminus assumptum patet extra <title>De summa trinitate</title>, capitulo ‘Damnamus’. </p> <p>Preterea, in Filio non est nisi proprietas personalis et essentia. Sed proprietas personalis non est primus terminus et formalis; ergo essentia. Probatio minoris, quia relatio illa vel proprietas personalis presupponit suum fundamentum quod est essentia communicata, ergo non est primus terminus et formalis. Confirmatur, etiam per illud <title>Iohannis</title> 5: <quote type="bible">Pater quod dedit mihi maius omnibus est</quote>.</p> <p>Secunda conclusio: licet essentia sit terminus formalis generationis (ut dicit conclusio precedens), non tamen essentia est formalis terminus primo terminans relationem generationis active in Patre. Prima pars patet ex dictis. Secunda pars probatur, quia talis terminus oportet quod sit realiter distinctus a Patre, ut apparet ex prima et quarta propositionibus huius articuli. Certum est autem quod Pater non distinguitur ab essentia, ergo etc. </p> <p>Tertia conclusio: proprietas personalis Filii est terminus formalis et primus terminus terminans relationem paterne generationis vel active generationis in Patre. Probatur per idem in Filio terminatur paternitas Patris et generatio activa. Sed proprietas vel filiatio est terminus paternitatis proprietatis; ergo est terminus active vel passive generationis. Maior nota. Minor probatur, quia Filius ratione essentie, sicut non distinguitur a Patre, ita nec ratione essentie est terminus relationis in Patre, relinquitur ergo quod sit terminus ratione proprietatis.</p> <p>Quarta conclusio: generatio in divinis est maxime univoca. Probatur, quia est termini identitas totaliter cum principio, ergo.</p> <p>Quinta conclusio: illud quod habet esse et est per generationem in divinis est Filius ut proprietas relativa. Patet, quia Filius est terminus generationis in Patre (ut dicit tertia conclusio), ergo ut sic est illud quod habet esse per generationem in divinis. Confirmatur per beatum <name>Augustinum </name>VII <title>De trinitate</title>, capitulo 6, substantia Patris, id est per substantiam Patris, ipse Pater est, non quo Pater est, id est non quo est Pater, sed quod est, ubi vult quod Pater est ratione essentie, non ratione proprietatis. Sed est Pater ratione proprietatis, non essentie. Sic ergo de Filio Pater quis dicere quod est Filius proprietatis ratione, non essentie, licet ratione essentie habeat esse, sed ut Filius est per generationem Filius, ergo conclusio vera.</p> <div4 type="correlarium"> <head><supplied>Correlaria</supplied></head> <p>Ex quibus conclusionibus sequitur primo quod, licet essentia per generationem habeat esse in Filio, tamen per eadem non habet esse simpliciter, sicut Filius simpliciter habet esse per generationem. Patet istud ex dictis conclusionibus.</p> <p>Secundo sequitur quod aliud est esse terminum relationis que est activa generatio in Patre et esse terminum formalem generationis in Filio qui est terminus generationis. Patet, quia primum convenit proprietati, quia proprietas <cb n="24ra"/> est terminus relationis per secundam conclusionem. Secundum autem convenit essentie, ut patet per primam.</p> <p>Tertio sequitur quod aliud est per generationem produci et habere esse, aliud est per generationem communicari. Patet, quia secundum convenit essentie, non autem primum.</p> <p>Per hec ad formam eiusdem argumenti negatur consequentia ista: Deus est generabilis, ergo mutabilis, sicut patet per secundam propositionem huius articuli. Antecedens enim est verum, unde concedendum est quod Deus generat Deum et quod Deus generatur a Deo, sicut patet per <name>Magistrum</name>, distinctione 5 primi.</p> </div4> </div3> </div2> <div2 type="suppositio"> <head><supplied>Suppositiones</supplied></head> <p>Pro solutione secundi argumenti premitto tres suppositiones ex quibus inferam unam conclusionem. </p> <p>Prima suppositio: per prius natura est <c>a</c> hic causari quam <c>a</c> hic esse. </p> <p>Secunda: per prius est <c>b</c> hic esse quam causare vel agere.</p> <p>Tertia: Deus potest aliquid de novo extra totum mundum nunc existentem causare.</p> </div2> <div2> <p>Ex quibus sequitur conclusio quod modo de facto Deus est in vacuo imaginario infinito. Patet, Deus potest aliquid facere de novo extra totum mundum, sicut dicit tertia suppositio. Ponatur inesse tunc sic: per prius est Deum creare <c>a</c> extra mundum quam <c>a</c> esse extra totum mundum, ut dicit prima suppositio. Et per prius est Deum esse extra totum mundum quam causare <c>a</c> extra totum mundum, ut dicit secunda. Ergo per prius est Deum esse extra totum mundum quam <c>a</c> sit extra mundum, quod erat probandum.</p> <p>Confirmatur: sit <c>a</c> locus huius mundi <c>b</c> situs imaginarius alterius mundi creabilis et moveat Deus istum mundum de <c>a</c> et collocet in <c>b</c> sicut possibile est per <title>articulum Parisiensem </title>qui dicit quod <quote>Deus non possit movere totum mundum motu recto</quote>. Error. Hoc ergo facto parte Deus nunc est in <c>b</c> vel ergo prius fuit in <c>b</c>. Et habetur intentum, quia pari modo utrobique fuit et nunc est in tali spatio infinito. Si non prefuit in <c>b</c>, ergo pari ratione nunc non est in <c>a</c>. Et prius fuit in <c>a</c>, ergo recessit cum mundo ab <c>a</c> et venit in <c>b</c>, quod est falsum et faciliter per dictas suppositiones refutandum. Relinquitur ergo quod conclusio sit vera.</p> <p>Ex quo patet quod, si Deus crearet aliquod corpus extra ultimum celum, non incipiet propter hoc Deus esse alicubi, ubi prius non fuit. </p> <p>Per hoc ad rationem negandum est antecedens. Ad probationem patet ex dictis.</p> <p>Ad confirmationem negatur antecedens. Ad probationem patet ex dictis. </p> <p>Ad tertium negatur antecedens. Ad probationem negatur iterum antecedens. Et concedo quod Deus creans non potest non esse que est imposita. Sed nego istam; ergo creans non potest non esse creans. Secundo dico ad probationem antecedentis stante casu adhuc hec est falsa ‘Deus creans non est’, licet ista sit possibilis ‘Deus non est creans’. Ideo nego antecedens et consequentiam, quia inferant ergo Deus creans potest non esse. </p> <p>Ad probationem consequentie qua dicitur quod ex omni propositione de inesse etc., dico quod ista regula non tenet nisi ubi predicatum consequentis non convenit, nisi illis quibus convenit vel convenire potest subiectum antecedentis. Et ideo ista consequentia non valet: chimera non est, ergo chimera potest non esse, quia non esse, quod est predicatum consequentis, convenit multis de quibus non potest verificari esse chimeram. Similiter est in proposito, quia non esse Deum vel non esse multis convenit de quibus non potest verificari esse creantem vel Deum creantem. </p> <p>Et ad confirmatio-<cb n="24rb"/>-nem concedo istam: Deus creans non potest non esse. Et nego istam: ergo Deus creans necessario est sicut ista non valet: chimera non potest non esse, ergo chimera necessario est. Et ad id quod dicitur ‘quia consequenter adinvicem’, negatur istud, quia ad hoc quod non posse non esse convertatur cum necessario esse requiritur constantia subiecti. Et tunc est consequentia bona. Sequitur enim est et non potest non esse, ergo necessario est. Unde secundum aliquos ista <c>a</c> non potest non esse. Habet triplicem causam veritatis vel secundum quod <c>a</c> necessario est vel quia impossibile est esse, vel quia aliquid potest esse <c>a</c> et omne tale necessario est. Prima causa verificat istam: Deus non potest non esse. Secunda istam: chimera non potest non esse. Tertia istam: creans non potest non esse Deus. Quod etiam patet ex alio, quia ista ‘Deus creans necessario est’ non contradicit huic ‘Deus creans potest non esse’, quia secundum aliquos sunt simul false quando Deus nihil creat propter falsam implicationem. Si quis tamen vellet concedere istam ‘Deus creans potest non esse’, habet negare consequentiam ‘ergo Deus potest non esse’. Nec arguitur ab inferiori ad superius, quia supposito quod Deus nihil creet hec est falsa: Deus creans est Deus, propter falsam implicationem, et sic Deus creans non est inferius ad Deum. </p> <p>Et sic est finis questionis.</p> </div2> </div1> </body> </text> </TEI>
×
...
...
Dionysius de Montina - Liber in quatuor Sententiarum - THESIS Digital Text Library