Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica [atv-l1d45per48.xml]
text

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica</title>
                <author>Alphonsus Toletanus Vargas</author>
                <editor>Luciana Cioca</editor>
                <respStmt>
                    <name>Jeffrey C. Witt</name>
                    <name>Luciana Cioca</name>
                    <resp>TEI Encoder</resp>
                </respStmt>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition n="0.0.0-dev">
                    <date when="2017-11-11">November 2017</date>
                </edition>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <authority>
                    <ref target="http://www.thesis-project.ro/">ERC-THESIS project n° 313339</ref>
                </authority>
                <availability status="free">
                    <p>Published under a <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">Creative Commons Attribution 4.0 International</ref></p>
                </availability>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <listWit>
                    <witness xml:id="V" n="Venice1490">Venice1490</witness>
                </listWit>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <encodingDesc>
            <variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
            <schemaRef n="lbp-critical-1.0.0" url="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng"> </schemaRef>
            <editorialDecl>
                <p>Encoding of this text has followed the recommendations of the LombardPress 1.0.0
                    guidelines for a critical edition</p>
            </editorialDecl>
        </encodingDesc>
        <revisionDesc status="draft">
            <listChange>
                <change when="2017-11-11" who="#LC" status="draft" n="0.0.0">
                    <p>Created file for the first time.</p>
                </change>
            </listChange>
        </revisionDesc>
    </teiHeader>
    <text xml:lang="la">
        <front>
            <div xml:id="includeList">
            </div>
            <div xml:id="starts-on">
                <pb ed="#V" n="162-r"/>
                <cb ed="#V" n="b"/>
            </div>
        </front>
        <body>
            <div xml:id="atv-l1d45per48"> 
                <head>Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica</head>
                <p>Nunc de voluntate Dei etc. Circa distinctionem istam 45 et tres ultimas sequentes in quibus <name>Magister</name> agit de voluntate divina secundum se et per comparationem 
                    <pb ed="#V" n="162-v"/>
                    <cb ed="#V" n="a"/> 
                    ad voluntatem humanam, quero istam questionem: utrum quilibet homo potens uti libero arbitrio teneatur sub pena peccati voluntatem suam voluntati divine universaliter in volito conformare. </p>
                <p>Et videtur quod sic, quia quilibet homo potens uti libero arbitrio tenetur velle sub pena peccati quod bonum et iustum est, igitur quilibet tenetur sub pena peccati velle quod Deus vult. Antecedens videtur ex terminis notum. Et consequentia patet, quia Deus non vult nisi quod bonum et iustum est.</p>
                <p>Contra: viri sancti frequenter sine peccato voluerunt contraria, igitur non quilibet tenetur etc. Antecedens non est catholicis dubium, quia <title>Actuum</title> 15, ubi dicitur quod Barnabas volebat assumere Iohannem qui cognominabatur Marcus, Paulus autem cogebat ipsum de opposito dicens: quia cum discesisset ab eiusdem pamphilia et non ivisset cum eis in opus non debere eum recipi, unde facta est dissensio inter Paulum et Barnabam, nec est credendum aliquem ipsorum in hoc peccase. Consequentia videtur nota, quia impossibile est voluntates volentium contraria divine voluntati universaliter in volito conformari, et per consequens ad hoc non tenetur sub pena peccati.</p>
                <p>In ista questione erunt quattuor articuli. Primo ponam aliquas distinctiones, secundo conclusiones. Tertio movebo dubia. Ultimo respondebo.</p>
                
                <div type="articulus">
                    <head>Primus articulus</head>
                    <p>Quantum ad primum distinguo primo de voluntate, quia quandoque sumitur large, et sic appetitus sensitivus in homine voluntas dicitur et vocatur non solum in homine, sed etiam in brutis, dicens <name>Aristoteles</name> III <title>Ethicorum</title> quod bruta voluntarie agunt. Quandoque vero sumitur proprie, et sic tantum appetitus intellectivus vocatur voluntas. </p>
                    <p>Secundo distinguo de voluntate hominis proprie dicta, quia quedam est naturalis et quedam deliberativa, nec iste sunt in homine due potentie, sed una tantummodo dicta secundum duplicem eius actum. Actuum enim voluntatis quidam consequuntur ipsum ex naturali instructu sine deliberatione prima. Quidam vero consequuntur deliberationem rationis. Voluntas igitur considerata quantum ad actus illos qui sequuntur ipsam ex naturali instinctu et sine deliberatione prima dicitur voluntas naturalis. Constituta vero ad actus illos qui sequuntur deliberationem rationis dicitur deliberativa. Et de hac precisse intelligo questionem, quia accipiendo voluntatem hominis pro appetitu sensitivo sive pro voluntate naturali certum est quod non solum tenemur etc, immo non possumus voluntatem sic sumptam voluntati divine universaliter in volito conformare, quia, si Deus vellet me mori utique appetitus sensitivus etc, voluntas naturalis hoc abhorreret et refutaret quantum in eo esset, dicente <name>Damansceno</name> libro III, capitulo 23: omnia entia essendi desiderium habent naturaliter. Et ibidem ait quod Deus factus homo hoc desiderium habuit et mori renuit.</p>
                    <p>Tertio distinguo de voluntate Dei, quia, sicut patet per <name>Magistrum</name> in littera, distinctione 45, voluntas Dei quandoque sumitur proprie et significat dispositionem sive beneplacitum dicentium quod non est aliud quam Deus efficaciter volens, et voluntas sic sumpta vocatur a doctore voluntas beneplaciti et est una tantum sicut est unus Deus nec multitudinem recipiens, nec mutationem, quia in expleta esse non potest, ut patet per <name>Magistrum</name> ubi supra. De hac loquitur propheta cum ait: omnia quecumque voluit Deus fecit quandoque vero sumitur improprie sive large et quasi metaphorice et sic voluntas Dei vocatur quod secundum proprietatem non est voluntas proprie, sed signum voluntatis ipsius. Signa namque multotiens nominantur nominibus significa-
                        <pb ed="#V" n="162-v"/>
                        <cb ed="#V" n="b"/> 
                        -torum, ut hominis testamentum dicitur voluntas hominis eo quod est signum voluntatis ipsius, et hinc quod signa ire dicuntur ira et signa dilectionis dilectio appelantur, ut patet per <name>Magistrum</name> ibidem. Et voluntas sic sumpta vocatur a doctoribus voluntas signi et hec non est tantum una, sed multiplex propter quod Scriptura, ut ait <name>Magister</name>, aliquando plures voluntates Dei pronunciat, iuxta illud Psalmum: magna opera domini exquisita in omnes voluntates eius. Voluntas enim sic sumpta quinque modis accipitur a sanctis et a doctoribus, ut patet per <name>Magistrum</name> in littera, iuxta quinque que videntur esse signa divine voluntatis, ut patet: perceptio, prohibitio, consilium, permissio et operatio. Versus: precipit et prohibet, permittit, consulit, impet et quod iste quandoque voluntates dicantur variis auctoritatibus declarat <name>Magister</name> in littera ubi supra, in fine huius distinctionis concludit quinque supradicta, igitur sunt que dicuntur secundum tropum Dei voluntas, quia signa sunt divine voluntatis que una est immutabilis, scilicet Dei beneplacitum. Sic intelligenda est illa communis distinctio per <name>Magistrum</name> qua voluntas Dei distinguitur in voluntatem signi et voluntatem beneplaciti et quamvis de utraque possit intelligi questio, intelligo tamen eam ad presens de voluntate beneplaciti, quia de voluntate signi saltem quantum ad quattuor primas eius acceptiones satis evidens est modo. Nam, si loquimur de preceptione vel prohibitione, quorum quodlibet dicitur voluntas Dei modo predicto, ut patet ex dictis, certum est quod quilibet tenetur sub pena peccati voluntatem suam tali voluntati universaliter in volito conformare. Quilibet enim tenetur sub pena peccato observare quodlibet preceptum affirmativum vel negativum sibi factum a Deo. Si vero loquamur de consilio seu consiliis, certum est quod non, quia, si quilibet tenetur ad consilia, quilibet non implens consilia peccaret, quod est contra <name>Apostolum</name> I <title>Ad Corinthos</title>. Si acceperis uxorem, non peccasti et, si nupserit, virgo non peccavit. Si vero loquimur de permissione, evidens est quod non tenemus voluntatem nostram voluntati divine universaliter in volito conformare, immo quicumque voluntatem suam isto modo tali voluntati divine universaliter in volito conformetur sic conformando peccaret. Ratio huius est, quia Deus isto modo vult omnia mala fieri, dicens <name>beatus Augustinus</name> <title>Enchiridion</title> quod non sit aliquid nisi omnipotens fieri velit, vel sinendo ut fiat, vel ipse faciendo. Constat autem quod nullus tenetur velle peccare male facere, aut quod nullus tenetur velle peccare eo ipso quo vult peccare vel male facere peccat. De operatione vero et voluntate beneplaciti idem est iudicium, quia quecumque Deus operatur vult beneplaciti voluntate.</p>
                    <p>His premissis patet, quia questio solum est intelligenda de voluntate hominis deliberativa et de voluntate beneplaciti. </p>
                </div>
                
                <div type="articulus">
                    <head>Secundus articulus</head>
                    <p>Quantum ad secundum pono quattuor conclusiones. </p>
                    
                    <div>
                        <head><supplied>Conclusio prima</supplied></head>
                        <p>Prima est quod ad rectitudinem voluntatis nostre non necessario requiritur quod velimus omne illud quod evidenter et sine omni ambiguitate constat homini Deum velle simpliciter et absolute, cuius oppositum ponit quidam reverendus doctor de nostris.</p>
                        <p>Pro deductione huius conclusionis premitto aliquas propositiones. </p>
                        <p>Prima est quod Deus potest aliquid velle et velle voluntatem hominis illud non velle etiam habita sufficienti notitia de voluntate Dei respectu talis voliti. Verbi gratia: Deus potest velle patrem meum mori et Deus potest velle me non velle patrem meum mori, etiam habita sufficienti notitia quod Deus velit ipsum mori. </p>
                        <p>Istam propositionem deduco 
                            <pb ed="#V" n="162-r"/>
                            <cb ed="#V" n="a"/>  
                            primo sic: Deus potest velle aliquid et voluntatem hominis nihil velle, etiam habita sufficienti notitia respectu talis voliti de voluntate Dei, igitur potest aliquid velle et velle voluntatem hominis nihil velle, etiam habita tali notitia. Consequentia est nota, quia, si Deus vult voluntatem hominis nihil velle, vult eam illud quod ipse vult non velle. Antecedens vero probatur sic: Deus potest aliquid velle et velle voluntatem hominis non coagere ad aliquem eius actum, etiam habita notitia etc, igitur potest aliquid velle et velle voluntatem hominis nihil velle, etiam habita tali notitia. Antecedens non debet catholici esse dubium, quia, si ponatur in esse, non sequitur contradictio. Et consequentia patet, quia voluntas hominis non potest aliquid velle Deo sic ad eius actum non coagente, igitur etc.</p>
                        <p>Secundo sic: Deus potest aliquid velle quod voluntati hominis non congruit velle, igitur potest aliquid velle et velle voluntatem hominis illud non velle, etiam habita sufficienti notitia etc. Consequentia nota, quia potest velle voluntatem hominis non velle, quod non congruit ei velle, etiam habita quecumque notitia de voluntate. Et antecedens est <name>beati Augustini</name> <title>Enchiridion</title>, capitulo 2, et <name>Magister</name> in littera, distinctione ultima, capitulo 1, dicens: quantum inter est inter voluntatem Dei et voluntatem hominis ut in quibusdam congruat aliud Deo velle, aliud homini, quod non est verum nisi Deus posset aliud velle quod voluntati hominis non congruit velle, ergo.</p>
                        <p>Secunda propositio est quod Deus potest aliquid velle et velle voluntatem hominis contrarium illius velle, etiam habita sufficienti notitia de utroque. Verbi gratia: Deus potest velle patrem meum mori et velle me velle eum non mori, etiam me habente sufficientem notitiam quod ipse velit patrem meum mori et quod velit me velle patrem meum non mori. </p>
                        <p>Hanc deduco primo sic: non minus potest Deus aliquid velle et voluntatem hominis contrarium velle post notitiam habitam de utroque quam ante, sed ante notitiam habitam potest, igitur et post. Maior patet, quia non est maior repugnantia Deum ista velle post notitiam quam ante et minorem ponit <name>Anselmus</name> expresse <title>De similitudinibus</title>, capitulo 15 dicens quod Deus volebat beatum Martinum ab hac vita tollere et simul cum hoc volebat discipulos eius velle ipsum ab hac vita non tolli, ergo.</p>
                        <p>Secundo sic: Deus potest mihi revelare quod ipse vult patrem meum mori et quod vult me patrem meum non mori, igitur potest aliquid velle et velle meam voluntatem contrarium illius velle, etiam me habente sufficientem notitiam de utroque. Consequentia est nota, quia, cum Deus non possit revelare falsum per divinam revelationem, sufficienter est mihi notum Deum velle patrem meum mori et velle meum velle patrem meum mori. Antecedens probatur, quia Deus potest facere quod nullam includit repugnantiam, sed quod Deus revelet mihi quod vult patrem meum mori et quod vult me patrem meum velle non mori, nullam includit repugnantiam, quia ex quo potest illa simul velle, ut patuit superius per <name>Anselmum</name>, sine aliqua repugnantia potest utraque mihi revelatur.</p>
                        <p>Tertia propositio est quod ad rectitudinem voluntatis humane necessario requiritur quod ipsa velit illud quod Deus vult eam non velle, ita nec requiritur necessario quod ipsa velit illud quod Deus vult eam non velle, immo totum oppositum ad eius rectitudinem videtur magnis requiri. </p>
                        <p>Ultima propositio est quod ad rectitudinem voluntatis humane non necessario requiritur quod velit illud quod simpliciter est impossibile ipsam velle. Hoc est ex terminis nota, quia, si detur oppositum, impossibile esset omnino voluntatem hominis esse rectam, quod non consonat fidei nec veritati.</p>
                        <p>His premissis deduco conclusionem assumptam primo sic: Deus potest aliquid velle et velle voluntatem hominis illud non velle, etiam habita notitia sufficienti respectu illius voliti de voluntate Dei, igitur ad rectitudinem voluntatis humane non necessario requiritur velit omne illud, quod evidenter et sine ambiguitate constat homini Deum velle simpliciter et absolute. Antecedens patet ex prima propositione et consequentia tenet ex tertia, quia, si detur oppositum consequentis, sequitur ad rectitudinem voluntatis humane necessario requiri quod ipse velit illud quod Deus vult eam non velle, cuius oppositum asserit illa propositio. Consequentia patet, quia posito per casum quod Deus vult  patrem meum mori me habente sufficientem notitiam de voluntate Dei respectu talis voliti, sicut assumitur, vel ad rectitudinem voluntatis mee necessario requiritur quod veli patrem meum mori, vel non. Si non, habetur propositum principale, quia Deus simpliciter et absolute vult patrem in eum 
                            <pb ed="#V" n="162-r"/>
                            <cb ed="#V" n="b"/> 
                            mori et istud constat mihi evidenter ex supposito, et sic patet consequentia deducenda, quia Deus non vult me velle patrem meum mori; ergo. </p>
                        <p>Secundo ad idem arguo sic: Deus potest aliquid velle et velle voluntatem hominis contrarium illius velle, etiam habita sufficienti notitia de utroque, ergo ad rectitudinem voluntatis humane non necessario etc. Antecedens patet ex secunda propositione et consequentia tenet ex quarta, quia, si detur oppositum consequentis, sequitur ad rectitudinem voluntatis humane necessario requiri quod velit illud quod simpliciter est impossibile ipsam velle, cuius oppositum ponit illa propositio. Illa consequentia patet, quia posito per casum quod Deus velit patrem meum mori et velit me velle patrem meum non mori me habente sufficientem notitiam de utraque sequitur ex una parte quod ad rectitudinem voluntatis mee necessario requiritur quod velit patrem meum mori, quia sufficienter est mihi notum vult eum mori ex supposito et ex altera parte requiritur necessario quod vult patrem meum non mori, quia insufficienter est mihi notum quod Deus vult me velle patrem meum non mori. Hoc velle simul et semel, ut nunc loquimur, est simpliciter impossibile, igitur. </p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head><supplied>Conclusio secunda</supplied></head>
                        <p>Secunda conclusio principalis quod nullus homo tenetur sub pena peccati voluntatem propriam voluntati divine simpliciter et absolute in volito conformare. etiam habita sufficienti notitia de volito respectu illius voliti. Hoc stante sequitur quod Deus velit illud non velle. Ista conclusio videtur satis evidens, quia, si detur oppositum, sequitur quod aliquis teneretur sub pena peccati simpliciter et absolute velle quod Deus vult eum non velle, quod non videtur ab aliquo catholico concedendum, quia, sicut nullus tenetur sub pena peccati simpliciter et absolute velle quod Deus vult eum velle, ita nullus tenetur sub pena peccati simpliciter et absolute non velle quod Deus vult non velle. Ista videtur esse intentio <name>Anselmi</name> in libro <title>De similibus</title>, capitulo 153, dicens expresse quod non semper debemus velle quod Deus vult, sed hoc velle debemus quod Deus vult nos velle debere. </p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head><supplied>Conclusio tertia</supplied></head>
                        <p>Tertia conclusio est quod in casu aliquis tenetur sub pena peccati voluntatem propriam voluntati divine in aliquo volito difformare, etiam habita sufficienti notitia de voluntate Dei respectu illius voliti. </p>
                        <p>Istam conclusionem deduco sic: ponatur quod Deus velit patrem meum mori et vellet me velle patrem meum non mori et quod utrumque sit mihi per revelationem sufficienter notum. Isto casu posito qui possibilis est, ut patet ex secunda propositione pro declaratione prime conclusionis deducte, vel teneor sub pena peccati velle patrem meum non mori, vel non. Si dicatur quod sic, sequitur quod sub pena peccati teneor voluntatem meam voluntati diformare in aliquo volito, quod est propositum. Si non, contra nulla voluntas est iusta nisi que vult quod Deus vult eam velle, ut patet per <name>Anselmum</name> <title>De libero arbitrio</title>, capitulo 8 et <title>De concordia</title>, capitulo 6 et ista propositio nulla patitur calumniam si voluntati sit sufficienter notum quod Deus vult eam illud velle, sed casu illo posito sufficienter est mihi notum quod Deus vult me velle patrem meum non mori et, si non volo patrem meum non mori, voluntas mea non est iusta; et per consequens esset peccatum.</p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head><supplied>Conclusio quarta</supplied></head>
                        <p>Quarta conclusio est quod quilibet homo potens uti liberum arbitrium tenetur sub pena peccati voluntatem propriam conformare divine voluntati in omni volito quod Deus vult eum velle habita sufficienti notitia de voluntate Dei. </p>
                        <p>Probatur primo sic: nulla voluntas est iusta nisi que vult quod Deus vult eam velle quando volenti illud innotescit, igitur quilibet homo potens uti libero arbitrio tenetur sub pena peccati habere iustam voluntatem. Consequentia est nota, quia quilibet homo potens uti libero arbitrio tenetur sub pena habere iustam voluntatem. Antecedens est <name>Anselmi</name>, ut dictum in conclusione precedenti; ergo.</p>
                        <p>Secundo sic: omnis voluntas creata tenetur esse subiecta voluntati Dei sub pena peccati, sed nulla voluntas est subiecta voluntati Dei nisi que vult quod Deus vult eam velle habita tali notitia etc; ergo omnis creatura tenetur velle sub pena peccati etc, et per consequens quilibet homo potens uti arbitrio tenetur etc. Maiorem huius rationis ponit <name>Anselmus</name> <title>Cur Deus homo</title>, capitulo 12, ubi expresse dicit quod omnis voluntas rationalis creature subiecta esse debet voluntati Dei, et hoc est debitum quod angelus et homo debent Deo solvendo nullus peccat et omnis qui non solvit, peccat. Minor autem de se nota est. 
                            <pb ed="#V" n="162-v"/>
                            <cb ed="#V" n="a"/> </p>
                    </div>
                </div>
                
                <div type="articulus">
                    <head>Tertius et quartus articulus</head>
                    <p>Quantum ad tertium et quartum articulos simul contra conclusiones istas movenda et dissolvenda sunt dubia. Et primo contra primam est opinio cuiusdam reverendi doctoris… </p>
                    
                    <div>
                        <head><name>Thomas de Argentina</name> in I, questione ultima, articulo 4</head>
                        <p>…Qui formaliter ponit oppositum illius conclusionis, quod multipliciter nititur probare. </p>
                        <p>Primo sic: ille non est alicuius verus amicus qui voluntate sua ab eo discordat in iustis et rationabilibus, sed habens rectam voluntatem est amicus Dei et omne quod Deus vult simpliciter et absolute est iustum et rationabile, ergo. Maior patet per <name>Tulium</name> qui dicit ad perfectam amicitiam spectare idem velle et idem nolle. Et IV <title>Ethicorum</title> dicitur ab <name>Aristotele</name> quod contrarietas voluntatum dissolvit amicitiam, et II <title>Ethicorum</title> dicit quod ratio amoris consistit in procurare pro amico que in volito ipsius sunt. Minor patet quod quantum ad primam, quia <title>Canticorum</title> 1 dicit: spensa Christi Deo recti diligunt te. Patet etiam quantum ad secundam partem, quia, cum voluntas divina sit ipsa, equitas et rectitudo obliquari non potest, et per consequens omne quod simpliciter et absolute est iustum et rationabile.</p>
                        <p>Secundo sic: omnis homo habens rectam voluntatem tenetur velle illud cuius oppositum, si contingeret, necessario tolleretur Dei perfectio, sed, si foret oppositum illius quod Deus precise et determinate vult fieri, tolleretur perfectio divine voluntatis; ergo. Maior patet, quia omnis amicus vult illud cuius oppositum tollit perfectionem et honorem amici. Minor etiam patet, quia, si fieret oppositum illius quod Deus distincte et determinate vult, tunc virgo et potestas Dei tolleretur, esset enim invalida, aliter non contingeret oppositum eius quod determinate vult.</p>
                        <p>Tertio sic: super illud <title>Psalmum</title> non adhesit mihi cor pravum. Dicit <title>Glossa</title> cor pravum et distortum habet qui non vult illud quod Deus vult et in eadem <title>Glossa</title> dicit quod voluntas Dei est regulam cui oportet nos conformare. Hec autem non esset vera nisi ad rectitudinem voluntatis nostre requireretur necessario quod velimus omne illud quod nobis constat evidenter Deum velle simpliciter et absolute.</p>
                        <p>Quarto, sicut se habet intellectus creatus ad intellectum divinum, sic voluntas creata ad voluntatem divinam, sed nullus intellectus creatus potest esse rectus si totaliter sit difformis ab intellectu divino quod cognoscat illud quod intellectus divinus non cognoscit; igitur nulla voluntas creata poterit esse recta si taliter est difformis voluntati divine, quod vellet aliquid quod Deus non vult. Maior supponitur. Minor probatur, quia cum divinus intellectus sit omnino verus, si tunc aliquod obiectum intellectus creatus intelligeret oppositum eius, quod intellectus divinus intelligit talis intellectus creatus de necessitate esset falsus. </p>
                        <p>Quinto sic: homo habens rectam voluntatem manente huius in rectitudine non potest licite velle contra voluntatem divinam. Antecedens patet. Consequentia probatur, quia quod licitum est velle hoc est licitum facere, igitur a destructione antecedentis etc. </p>
                        <p>Sexto sic: non minus deficit a rectitudine repugnans divine voluntati quam repugnans divine providentie, sed, ut ait <name>Augustinus</name>, impius est cui non placet divina providentia, igitur.</p>
                        <p>Ultimo sic: omnis ordinata voluntas debet preponere velle divinum suo propositio velle. Ista patet, quia, si detur oppositum huius voluntatis, nec esset recta, nec ordinata. Perverteret enim ordinem eo quod proponeret illud quod non est proponendum, sed, si aliqua voluntas non conformatur se universaliter in volito conformiter voluntati divine, illa non preponeret velle divinum suo proprio velle, sed potius econtra, igitur talis voluntas non est ordinata.</p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head>Ad rationes <name>Thome</name></head>
                        <p>Ad primum istorum dico quod ille non est verus amicus qui voluntate sua discordat ab eo iniustis et rationalibus que vult ipsum velle. Potest tamen discordare in his que non vult, immo amicitia tenetur si vult ea que ipse vult non velle, et sic auctoritates ille sunt intelligende et, quia Deus potest aliquid velle et velle voluntatem hominis illud non velle, ut dictum est supra, patet rationem illam esse nullam. </p>
                        <p>Ad secundum nego minorem, quia Deus vult ante Christum fore et tamen potest facere ante Christum non fore, sed, si faceret, non tolleretur eius perfectio et ad probationem quando dicitur quod tunc vigor et potestas divine voluntatis tolleretur, immo ex hoc vigor potestas sue voluntatis amplius apparet, quia, si faceret ante Christum non fore, faceret nisi volendo. </p>
                        <p>Ad tertium dico quod auctoritas illius <title>Glosse</title> intelligitur de his que Deus vult hominem velle et non de his que ipse 
                            <pb ed="#V" n="162-v"/>
                            <cb ed="#V" n="b"/> 
                            vult simpliciter et absolute illi namque cor prevum et distorsum habet qui non vult illud quod Deus vult eum velle habito sufficienti notitia respectu voliti de voluntate Dei, et sic intelligende sunt et non aliter omnes consimiles auctoritates. </p>
                        <p>Ad quartum nego maiorem. Si propositio illa intelligitur universaliter et quantum ad omnia, sicut debet intelligi si ratio debet aliquid concludere, ratio negationis est, quia intellectus rectitudo consistit in adequatione ad rem intellectam consideratam in se. Rectitudo vero voluntati consistit in ordine ad finem, quia adequatio ad rem intellectam non potest manere si intelletus creatus discordet incognito ab intellectu divino. Ordo vero ad finem potest manere. Et, si voluntas creata discordet in volito a voluntate divina supposito quod Deus velit voluntate creata illud quod ipse vult non velle, sequitur quod rectitudo voluntatis create poterit manere cum contrario volitio quamvis rectitudo intellectus creati non possit manere cum contrario intellectu.</p>
                        <p>Ad quintum dico quod sicut, licet possum velle contrarium eius quod Deus vult, non tamen contrarium eius quod Deus vult me velle, ita licite possum facere contrarium eius quod Deus vult. Non tamen contrarium eius quod Deus vult me facere unde, si Deus revelaret <choice><sic>in</sic><corr></corr></choice> quod vult patrem meum mori et quod vult me velle patrem meum non mori, licitum erit mihi pro sanitate ipsius facere quicquid possem.</p>
                        <p>Ad sextam dico quod ex illis premissis non sequitur nisi quod amplius est qui repugnat divine voluntati, sed ex hoc nihil concluditur, quia non repugnat divine voluntati que non vult quecumque Deus vult velle, immo, si Deus <choice><sic>Deus</sic><corr></corr></choice> vellet et vellet Petrum non velle <c>a</c>, Petrus repugnaret divine voluntati si vellet <c>a</c>, et per consequens ratio est ad oppositum.</p>
                        <p>Ad ultimum nego minorem, quia velle aliud quam Deus vult non est proponere voluntatem propriam voluntati divine, sed velle aliud quam Deus vult eum velle, unde, si Deus vellet patrem meum mori et vellet me non velle patrem meum mori, et per consequens ratio est ad oppositum sicut precedens.</p>
                        <p>Contra secundam conclusionem possem instari. Verum, quia ex his que dicta sunt supra et que dicentur satis potest <choice><sic>it</sic><corr></corr></choice> apparere quid sit dicendum ad eam, ideo illam pertranseo.</p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head>Gregorius de Armino in I, questione ultima</head>
                        <p>Contra tertiam vero est quidam doctor noster qui ponit quod quilibet tenetur voluntatem suam in nullo voluntati Dei difformare, quod deducit dupliciter. </p>
                        <p>Primo sic: quilibet tenetur nil velle contra eternam legem, igitur quilibet tenetur in nullo difformare voluntatem suam voluntati divine. Antecedens patet, quia velle aliquid contra eternam legem est peccatum, unde <name>Augustinus</name> <title>Contra Faustum</title>: peccatum est dictum vel factum, vel concupitum contra eternam legem. Consequentia probatur, quia, ut immediate subiungit <name>Augustinus</name>, lex eterna est ratio vel voluntas Dei. Difformare autem voluntatem divine voluntati nil aliud est quam velle aliquid contra divinam voluntatem seu illud quod vult Deus, igitur quilibet tenetur in nullo difformare etc. </p>
                        <p>Secundo sic: nulli licite displicet aliquod bonum inquantum huiusmodi aut placet aliquod malum, igitur quilibet tenetur etc. Antecedens patet. Consequentia probatur, quia Deus non diligit aut vult nisi bonum nec non vult seu odit nisi malum.</p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head>Ad rationes <name>Gregorii</name></head>
                        <p>Ad primum istorum nego consequentiam, quia non quicumque vult contrarium eius quod Deus vult contra eternam factam legem, sed iste tantum qui contrarium eius vult quod Deus non vult eum velle. Et ad probationes concedo quod lex eterna est ratio vel voluntas divina, sed ex hoc non probatur propositum, immo magis oppositum, quia nihil vult contra divinam legem qui vult illud quod Deus vult <choice><sic>esse</sic><corr></corr></choice> velle, etiam si velit contrarium eius quod Deus vult, sed potius econverso, quia etiam dicit ulterius quod difformare propriam voluntatem voluntati divine nihil est quam velle contra divinam voluntatem, non est verum, quia quicumque vult contrarium eius quod Deus vult difformat voluntatem suam voluntati divine in volito, et tamen possibile est aliquem velle contrarium eius quod Deus vult et nil velle contra voluntatem divinam, quia qui vult omne illud et solum illud quod Deus vult eum velle nil vult contra voluntatem divinam, sed possibile est aliquem velle illud et solum illud quod Deus vult eum velle et velle contrarium eius quod Deus vult, ut patet ex dictis, ergo possibile est aliquem difformare voluntatem suam voluntati divine, et tamen nil velle contra voluntatem divinam. </p>
                        <p>Ad secundum dico quod nulli licite displicet quod bonum est eum velle, sicut nulli licite placet quod malum est eum velle. Potest tamen alicui licite displicere quod bonum est esse, dum tamen sit bonum cum illud non velle, et sic est in proposito, quia, si Deus vult patrem meum mori et vult me velle patrem meum non mori, bonum est mihi velle patrem meum non mori, quia ita Deus vult.</p>
                        <p>Ex his patet quid dicendum ad formam, quia concesso antecedente 
                            <pb ed="#V" n="163-r"/>
                            <cb ed="#V" n="a"/>  
                            in sensu dato neganda est consequentia, nec probatio valet, quia, licet quicquid Deus velit verum sit esse, potest tamen aliquid velle quod non est bonum me velle. </p>
                        <p>Contra quartam conclusionem potest obicii primo, quia, si illa conclusio esset vera, aliquis tenetur sub pena peccati velle suam finalem damnationem. Consequens est falsum, ergo et antecedens. Consequentis falsitas patet, quia, si aliquis sub pena peccati tenetur velle suam finalem damnationem, sub pena peccati teneretur velle non salvari, quod non videtur dicendum. Consequentia probatur, quia Deus potest velle Petrum perpetuo damnare et velle eum velle perpetuo damnare et utrumque ei revelare. Quo posito patet si illa conclusio sit vera quod Petrus tenetur velle sub pena peccati suam finalem damnationem.</p>
                        <p>Secundo, quia posito per casum quod Deus velit patrem meum mori vel aliquid huiusmodi et quod me vult illud idem velle, si tamen revelat mihi primum et non secundum, vel ego teneor sub pena peccati velle patrem meum mori, vel non. Si sic, tunc sequitur quod ignorantia invincibilis non excusat peccatum, quod non est verum. Si non, sequitur quod non teneor velle sub pena peccati omne illud quod Deus vult me velle, cuius oppositum asserit ista conclusio.</p>
                        <p>Ad primum istorum dicunt aliqui quod Deus non potest absolute revelare alicui suam finalem damnationem, quia tunc esset causa desperationis illius, quod videtur impossibile, sed illud non videtur sufficere, quia posito quod Deus revelaret alicui suam finalem damnationem, adhuc non erit necessario causa desperationis illius, quia facta tali revelatione posset sibi non coagere ad actum desperationis ipsius et, si non coageret, talis non desperaret, nec per consequens esset causa desperationis illius. Alii vero dicunt quod facta tali revelatione talis tenetur velle perpetuo damnari, et per consequens tenetur velle nunquam salvari, ex quo sic esset placitum Deo, sed illud non videtur rationabiliter dictum, quia nullus tenetur velle illud quod est simpliciter impossibile ipsum velle, sed simpliciter est impossibile aliquem velle suam finalem damnationem; ergo. Maior patet ex terminis et minorem ponit <name>beatus Augustinus</name> XIII <title>De Trinitate</title> in multis capitulis, et II <title>De libero arbitrio</title>, capitulo 17, et <name>Anselmus</name> <title>De casu diaboli</title>, capitulo 12, ubi expresse volunt quod omnes beatitudinem necessario diligunt et odiunt summam miseriam. Et, si omnes necessario odiunt summam miseriam, simpliciter est impossibile aliquem ipsam velle. Et potest etiam ratione probari, quia nihil potest esse volitum ab aliquo nisi sit ab eo apprehensum sub ratione boni, sed perpetua damnatio non potest apprehendi ab aliquo sub ratione boni; ergo. Maiorem ponit <name>Anselmus</name> <title>De casu diaboli</title>, capitulo 4, ubi declarat quod nihil velle possumus nisi quod iustum aut commodum esse putamus. Et minor est de se nota etc.</p>
                        <p>Respondeo igitur aliter ad rationes et nego 
                            <pb ed="#V" n="163-r"/>
                            <cb ed="#V" n="b"/>   
                            consequentiam et ad probationem dico quod Deus non potest velle aliquem velle perpetuo damnari. Ratio istius est, quia cum nullus possit velle perpetuo damnari si Deus vellet aliquem voluntate beneplaciti, ut nunc loquimur, perpetuo damnari voluntas beneplaciti non semper impletur, immo necessario esset inexpleta, quod est impossibile. Ex hoc statim apparet quod nullus tenetur velle suam finalem damnationem, etiam posito quod sit sibi revelatum a Deo quod vult ipsum perpetuo damnari, quia, ut patet ex secunda conclusione, nullus tenetur sub pena peccati velle illud quod Deus vult, etiam habita sufficienti notitia de voluntate Dei respectu illius voluntati, sed stante quod Deus vellet eum non velle.</p>
                        <p>Ad secundum dicerent multi quod casu isto posito ego non tenerer sub pena peccati velle patrem meum mori. Mihi tamen videtur sine assertione alia quod in tali casu ego deberem velle patrem meum mori ,non quidem simpliciter et absolute, sed sub additione, videlicet si Deus vult me velle eum mori, et non aliter.</p>
                    </div>
                    
                    <div>
                        <head>Ad rationes principales</head>
                        <p>Ad primum dico quod non quilibet tenetur sub pena peccati velle omne illud quod bonum et iustum est esse, ut patet ex supradictis, licet quilibet teneatur velle quod bonum et iustum est eum velle. Et in isto sensu concesso antecedente patet ex dictis consequentiam esse nullam.</p>
                        <p>Ad secundum non oportet respondere, quia non est in aliquo contra me. Non est tamen pro me, quia loquitur de illis de quibus non est notum quod sit a Deo volitum, et de talibus non est dubium quod non tenentur sub pena peccati voluntatem suam voluntati divine in volito conformare. De talibus enim loquitur <name>beatus Augustinus</name> <title>Enchiridion</title>, capitulo 11, dicens quod aliquando bona voluntate homo vult quod Deus non vult, tanquam si bonus filius patrem vivere velit quem Deus bona voluntate vult mori. De illis vero de quibus notus est quod Deus velit, ut patet ex dictis, videtur esse dicendum quod tenetur voluntatem suam conformare voluntati divine et in omni volito quod Deus vult eos velle simpliciter et absolute vel saltem sub conditione eo prestante qui est alpha et omega, principium et finis in secula seculorum. Amen.</p>
                        <p>Explicit lectura super primo sententiarum edita a subtilissimo theologorum monarcha fratre <name>Alphonso de Toleto</name> ordinis heremitarum beatissimi Augustini, sacre pagine luculentissimo professore necnon archiepiscopo Hyspalensi qui legit Parisius anno domini 1345.</p>
                        <p>Opus quoque lecture istius <name>Paganinus de Paganinis</name> anno salutis 1490 pridie calendas novembris impensis suis non minimis aura atque sua diligentissima impressione complevit Venetiis.</p>
                        <p>Laus Deo.</p>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica - THESIS Digital Text Library

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica [atv-l1d45per48.xml] text

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, distinctiones 45, 46, 47, 48, quaestio unica [atv-l1d45per48.xml]
text
