Conradus de Soltau

Collatio in III librum Sententiarum

Edited by: Mihai Maga

#Ma1 31vb #W3 129rb Collatio circa principium tertii libri etc. #Ma1 Thema “Vidi in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum librum scriptum intus et foris et signatum sigillis septem etc. #W3 ” Note: 5, 1, Apocalypsis 5^o capitulo #W3 . Prothema Si sacrarum scientia litterarum, suprema sumpme #W3 illa omni, magistra virtutum, nostrae #W3 salutis scientia sacra, dico theologia ad ceteras comparata fuerit #Ma1 fuerit comparata #Ma1 scientias, Divisio sicut veritatis certitudine transcendit, auctoritatis celsitudine artem tenet, sic profecto sententiarum plenitudine longius omnis antecellit. Et ideo sic #Ma1 haec sacra scientia visa est in dextera dextra #Ma1 super thronum sedentis, velut liber scriptus intus et foris. Sed quia in hac sententiarum plenitudine plurimam continet difficultatem, ideo dicitur Thema liber signatus sigillis septem.

Dilatatio Est namque Scriptura sacra veritate certa, auctoritate celsa, sententiis plena, difficilis et profunda. De ipsius certa et immutabili veritate dicit beatus #W3 Augustinus in quadam epistola Ad Hieronymum et #Ma1 habetur #Ma1 in #Ma1 Decretis #Ma1 : “Scripturis #W3 129va canonicis hanc ingenuam debeo servitutem, qua eas solas ita sequor, ut scriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem” Note: 3, 24, haec ille. Et ideo rex et propheta David hanc Scriptura sacra vocat “testimonium Domini fidele”, “immaculatam animas convertentem” Note: 18, 8, Psalmo 18. Et haec est intentio beati Augustini super Psalmo 67^o ubi sic dicit: “Tunc verbum veritatis datur, si auctoritas duorum #Ma1 32ra testamentorum non relinquatur” Note: 67, 17. Est itaque haec scientia veritate certa quantum ad primum, et est non minus haec scientia auctoritate celsa; ipsa namque est in cuius persona pacificus ille sapientissimus ac domino amabilis amabili #Ma1 dixit: “Ego in altissimis (habeo del #Ma1) habito” Note: 24, 7, Ecclesiastici 24^o. Cuius inquam scientiae scientia #W3 auctoritas, ut status Ecclesiae requirit, omnem rationem antecellit, dicente beatus beato #W3 Augustinus Augustino #W3 in libro De moribus Ecclesiae, capitulo 28^o: “Nihil”, inquit #W3 Augustinus, “ in #W3 Ecclesia #W3 catholica salubrius fieri potuit, quam ut #Ma1 rationem (praece. scriptus intus et foris; intus quoad sententiarum del #Ma1) praecedat auctoritas.” Note: I, 25/47

Et est praeterea haec sacra scientia sententiis plena, quia ipsa est et #Ma1 “liber scriptus intus et foris” Note: 5, 1. Intus quoad sententiarum sapientiam, foris quoad verborum eloquentiam, ut testatur beatus #W3 Augustinus 4^o De doctrina christiana, capitulo 2^o, ubi sic dicit: “Quaereret forte aliquis utrum auctores nostri, quorum scripta divinitus inspirata inspirita #W3 canonem nobis vobis #Ma1 saluberrima auctoritate fecerunt, sapientes tantummodo an eloquentes etiam nuncupandi sunt. Quae quidem quaestio quaesito #W3 apud me ipsum et apud eos qui sentiunt mecum quod dico, facillime solvitur (solvivitur ac #W3) . Nam ubi eos intelligo, non solum nihil nec #Ma1 eis sapientius, verum etiam nihilnec #Ma1 ut #W3 eloquentius mihi videri potest.” Note: IV, 6/9

Et specialiter iste liber tertius Sententiarum est scriptus intus et foris, quia qui #W3 pertractat et continet materiam et mysterium benedictae incarnationis Verbi in divinis. Ita quod est liber iste scriptus intus quoad ea quae tractat de divinitate Christi; et est scriptus foris quoad ea quae tractat de ipsius humanitate, secundum quam foris “in terris visus est, et cum hominibus conversatus est” Note: 3, 38, Baruch 3^o 5^o #Ma1 .

Et sicut (habet del #W3) haec sacra sacramenta #W3 scientia est sententiis plena, sic est difficilis et profunda, et ideo propter multa multam #Ma1 quam continet difficultatem dicitur “liber signatus sigillis septem” Note: 5, 1. Signatus namque est profunditate sententiarum, multiplicitate sensuum, velamine figurarum #W3 figurarum velamine #W3 , incomprehensibilitate rerum, obscuritate mysteriorum, dulcedine tropologiarum et infallibilitate doctorum, ita quod (de ac #Ma1) de ea convenienter dici poterit illud Ecclesiastici primo: “altitudinem caeli, et latitudinem #W3 129vb terrae, et profundum abyssi, #Ma1 32rb quis dimensus est?” Note: 1, 2

Unitio Contemplans igitur hanc sacram scientiam ut veritate veritatem #Ma1 certam recte dicit vidi, auctoritate celsam in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum, sententiis plenam ut librum scriptum intus et foris, difficultate profundam quia septem sigillis signatam. Contemplando igitur huius scientiae qualitatem, Thema “vidi in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum librum” Note: 5, 1 etc. #Ma1

***

Subsermo In quibus verbis iuxta divisionem quam proposui in primo principio Note: lib. 1, coll. 1, ll. 111-129, quattuor occurrunt attendenda: Divisio decor luminis superni, de quo tractatum est in primo libro, honor creatoris summi, de quo tractatum fuit in secundo libro, amor redemptoris nostri, Pars 3 de quo tractandum (tractatum ac #Ma1) (tractare pc #Ma1) restat restat #Ma1 in hoc tertio libro Note: lib. 1, coll. 1, ll. 111-129, de quo amore quamquam tota Scriptura sit plena.

Dilatatio De #Ma1 praesenti #Ma1 sufficiat illud quod dicit Apostolus ad Galatas primo capitulo, quia “ sic (Deus mg #Ma1) dilexit nos”, quod “dedit semetipsum pro peccatis nostris, ut eriperet nos de praesenti saeculo nequam, secundum voluntatem Dei” Note: 1, 4 Note: 4, 11, Conclusio cui est gloria in saeculorum saecula #W3 saecula saeculorum #W3 . Amen Amen #W3 Finito libro scriptor saltat pede leto #W3 .

©